Theo y học hiện đại thống kinh là đau bụng liên quan đến kỳ kinh. Thống kinh có thể là nguyên phát hoặc do các nguyên nhân thực thể như tử cung đổ sau, chít cổ tử cung, u xơ tử cung, ...

Theo y học cổ truyền sự phát sinh của thống kinh có liên quan mật thiết đến sự biến đổi sinh lý mang tính chất chu kỳ của mạch nhâm, đốc, bào cung. Cơ chế bệnh sinh chủ yếu của thống kinh là dưới ảnh hưởng của tà khí hoặc tinh huyết của cơ thể vốn suy kém cộng với trước, trong và sau khi hành kinh thì khí huyết của hai mạch xung nhâm biến hóa nhanh dẫn đến khí huyết bào cung vận hành không được thông suốt, bào cung không được nuôi dưỡng đầy đủ gây ra chứng thống kinh “Bất thông tắc thống, bất vinh tắc thông”. Thống kinh thường chia làm các thể như: Thận khí hư tổn, khí huyết hư nhược, khí trệ huyết ứ, hàn ngưng huyết ứ, thấp nhiệt uẩn kết.